Σάββατο 5 Νοεμβρίου 2016

Τι εννοούμε με τον όρο ενήλικος.


Τυπικά ο όρος ενήλικος χρησιμοποιείται για να περιγράψει το στάδιο της ζωής του ατόμου, στο οποίο έχει απομακρυνθεί από την παιδική και εφηβική ηλικία και απολαμβάνει διάφορα προνόμια, όπως δικαίωμα ψήφου, κτλ. Ωστόσο, η ηλικία δεν είναι το μόνο χαρακτηριστικό που καθορίζει την ενηλικιότητα. Άλλωστε, ανάλογα με τη χώρα μπορεί να διαφέρει η ηλικία, πέρα από την οποία το άτομο θεωρείται ανήλικο. Στην Ελλάδα, ισχύει το 18ο έτος

Ωστόσο, η ενηλικότητα δεν έχει να κάνει αποκλειστικά με την ηλικία αλλά με την κατάσταση ωριμότητας στην οποία βρίσκεται. Για παράδειγμα ένα ενήλικο άτομο θα πρέπει να είναι σε θέση να παίρνει αποφάσεις για τον εαυτό του, χωρίς να βρίσκεται κάτω από τον έλεγχο των κηδεμόνων του, να είναι αυτόνομο και ανεξάρτητο, να σχεδιάζει το μέλλον του, να είναι υπεύθυνο απέναντι στα προβλήματα και στις υποχρεώσεις της ζωής.
Περαιτέρω το ενήλικο άτομο μπορεί να έχει δημιουργήσει δική του οικογένεια ή να ζει μόνο του και να συμμετέχει στον επαγγελματικό στοίβο.
Ως εκ τούτου, εκτός από την ηλικία μερικά κριτήρια που προσδιορίζουν την ενηλικότητα είναι η αυτονομία, ο αυτοπροσδιορισμός και η ωριμότητα.

Τι είναι η αυτομόρφωση 

Η αυτομόρφωση υπογραμμίζει την διάθεση των ατόμωνγια μόρφωση και διεύρυνση του γνωστικού πεδίου.  Τα άτομα όχι μόνο αποφασίζουν μόνα τους και με δική τους πρωτοβουλία να αναπτύξουν τις γνώσεις και τις ικανότητές τους αλλά σχεδιάζουν και μόνα τους την εκπαιδευτική διαδικασία. Ασφαλώς, χρησιμοποιούν συγκεκριμένο υλικό το οποίο μπορεί να είναι συστηματοποιημένο και οργανωμένο, δηλαδή να παρέχεται από συγκεκριμένο οργανισμό ή να είναι ανοργάνωτο. Για παράδειγμα, ένα άτομο που προσπαθεί να μάθει ραπτική μέσα από βίντεο στο διαδίκτυο ακολουθεί μια διαδικασία αυτομόρφωσης. Η έρευση του κατάλληλου υλικού αποτελεί μέρος αυτής της διαδικασίας. 

Ποια είναι η διαφορά μεταξύ εκπαίδευσης ενηλίκων και κατάρτισης ενηλίκων


Η εκπαίδευση ενηλίκων αφορά στην απόκτηση συγκεκριμένων γνώσεων και δεξιοτήτων αλλά δεν περιορίζεται μόνο σε αυτό καθώς ο ευρύτερος σκοπός είναι η βελτίωση της ζωής του ανθρώπου με την ανάπτυξη της κριτικής του σκέψης. Με άλλα λόγια ο σκοπός της εκπαίδευσης ενηλίκων είναι η διαμόρφωση ολοκληρωμένων ατόμων. Η κατάρτιση αντίθετα αναφέρεται περισσότερο στην απόκτηση γνώσεων, κανόνων και δεξιοτήτων που μπορούν να εφαρμοστούν σε συγκεκριμένες περιστάσεις.
Αυτό βέβαια δε σημαίνει ότι η εκπαίδευση δεν έχει να κάνει με την παροχή επαγγελματικών γνώσεων ούτε ότι η κατάρτιση δεν αναπτύσσει την κριτική σκέψη. Ωστόσο, ο όρος κατάρτιση στρέφεται περισσότερο στην επαγγελματική κατάρτιση και την απασχόληση με την απόκτηση χρήσιμων γνώσεων που καθορίζονται σε μεγάλο βαθμό από την αγορά εργασία.

Τι εννοούμε με τους όρους εκπαίδευση, τυπική και άτυπη εκπαίδευση και εκπαίδευση ενηλίκων; 


Με τον γενικό όρο εκπαίδευση εννοούμε την οργανωμένη και μεθοδική διαδικασία διδασκαλίας και μάθησης που προσφέρεται από εκπαιδευτικά ιδρύματα. Τα θεσμοθετημένα ιδρύματα, όπως τα σχολεία, τα πανεπιστήμια, τα ΙΕΚ, τα κολλέγια κτλ προσφέρουν τυπική εκπαίδευση που οδηγεί στη λήψη συγκεκριμένων πτυχίων και διπλωμάτων. Αντίθετα,, τα κέντρα, τα ιδρύματα, οι σχολές κτλ, που προσφέρουν εκπαιδευτικά προγράμματα που μπορεί να οδηγούν στη λήψη βεβαιώσεων και πιστοποιητικών ή μπορεί να μην παρέχουν καθόλου κάποια πιστοποίηση κατηγοριοποιούνται στην άτυπη εκπαίδευση. Επίσης η τυπική εκπαίδευση έχει συγκεκριμένη οργάνωση και ιεραρχία. Αυτό σημαίνει ότι ένας μαθητής δεν μπορεί να πάει στο λύκειο πριν ολοκληρώσει το γυμνάσιο, ούτε στο πανεπιστήμιο πριν ολοκληρώσει το λύκειο. Χοντρικά η τυπικά εκπαίδευση διακρίνεται στην πρωτοβάθμια, στη δευτεροβάθμια και στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Άτυπη εκπαίδευση προσφέρουν και τα πανεπιστημιακά ιδρύματα με το μορφή σεμιναρίων, πολλά από τα οποία είναι εξ- αποστάσεως. Ωστόσο το Ελληνικό Ανοιχτό Πανεπιστήμιο δεν ανήκει στην άτυπη αλλά στην τυπική εκπαίδευση.

Η εκπαίδευση ενηλίκων αφορά σε άτομα που είναι ώριμα και έχουν επιλέξει τη συμμετοχή τους σε ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα. Αντίθετα, οι μαθητές είναι υποχρεωμένοι να παρακολουθούν συγκεκριμένα μαθήματα σε συγκεκριμένα ιδρύματα (υποχρεωτική εκπαίδευση). Επίσης, η εκπαίδευση ενηλίκων συχνά ταυτίζεται με την επαγγελματική κατάρτιση. Ωστόσο, η εκπαίδευση ενηλίκων έχει ευρύτερους σκοπούς και δεν περιορίζεται μόνο στην παροχή γνώσεων και δεξιοτήτων. Αντίθετα, στοχεύει στη διαμόρφωση ολοκληρωμένων προσωπικοτήτων που μπορούν να συμμετέχουν στις κοινωνικές, πολιτισμικές και πολιτικές εξελίξεις. Ως εκ τούτου, η παρακολούθηση ενός προγράμματος εκπαίδευσης ενηλίκων αφενός προσφέρει γνώσεις στον εκπαιδευόμενο αφετέρου έχει τη δυνατότητα να τροποποιήσει προς το καλύτερο τη συμπεριφορά του,τις απόψεις του, τις στάσεις του, να διευρύνει τη σκέψη του έτσι ώστε να μπορεί να ανταποκριθεί καλύτερα στις απαιτήσεις της ζωής. Σε κάθε περίπτωση, η εκπαίδευση ενηλίκων έχει συγκεκριμένους σκοπούς.

Είναι κατάλληλη η χρήση του όρου "Ανδραγωγική" αντί του όρου "Εκπαίδευση ενηλίκων"


Η εκπαίδευση ενηλίκων δεν μπορεί απλά να θεωρηθεί υπο-κλάδος της παιδαγωγικής καθώς ο όρος "παιδαγωγική" περιορίζεται στην παιδική ηλικία, ασχολείται δηλαδή με την εκπαίδευση των παιδιών και των νέων.
Για αυτό το λόγο προτάθηκε η χρήση του όρου "Ανδραγωγική" δηλαδή η εκπαίδευση που απευθύνεται σε ενήλικες, δηλαδή σε ώριμους ανθρώπους.
Ωστόσο, αυτός ο όρος παρόλο που επισημαίνει τη διαφορά μεταξύ της εκπαίδευσης που απευθύνεται στα παιδιά (παιδαγωγική) και της εκπαίδευσης που απευθύνεται σε ενήλικες και επιχειρεί να περιγράψει ένα επιστημονικό πεδίο που έχει τους δικούς του προβληματισμούς, φιλοσοφία και πρακτικές, δεν είναι απόλυτα σωστός καθώς αποκλείει τις γυναίκες, οι οποίες μάλιστα έχουν ιδιαίτερα υψηλό ποσοστό συμμετοχής στα προγράμματα εκπαίδευσης ενηλίκων.